Uitgelicht: Lisa Brammer

In Uitgelicht wil Women In Music vrouwelijke muzikanten een podium bieden waar ze zichzelf kunnen laten zien. Met deze keer: Lisa Brammer, zangeres van Dakota. Voorbij de Borderline.

 

Ik tref Lisa in de Q-factory waar Jasmine, gitarist van Dakota, later vanmiddag voor haar Master op moet. Het is bekend terrein. Jarenlang studeerde en oefende ze hier aan het Conservatorium van Amsterdam. Toch was het nog niet zo eenvoudig om met haar af te spreken. ‘Ik doe bijna nooit alleen interviews, altijd met de band. Alleen een keer telefonisch. Maar jou ken ik al en als ik eenmaal hier ben vind ik het niet meer eng. Ik vind het reizen wel heel moeilijk. Ik ben hier met de auto heen gebracht, de stap om de bus te pakken is heel moeilijk voor mij’. Sinds haar twaalfde lijdt Lisa aan depressies en vorig jaar werd ze gediagnosticeerd met de persoonlijkheidsstoornis Borderline; het onvermogen om op adequate wijze met emoties en of gevoelens om te gaan. Stoornissen die een enorme impact hebben op alles in haar leven en de mensen om haar heen.

Ik wist wel dat ik altijd intenser was dan de gemiddelde persoon

Lisa wordt geboren in IJmuiden en groeit samen met haar oudere broer op in een muzikaal gezin. ‘Mijn vader speelde in de Haarlemse band Sense of Humor (met o.a. Jan Rijbroek en Arti Kraaijeveld). Hij was hardrock en mijn moeder zong altijd Chaka Khan. Ze zijn elkaar tegengekomen in een platenwinkel waar ze beiden werkten. Het is een heel fijn warm en gastvrij gezin, half Indo dus alles draait om lekker eten. Eten is het belangrijkste ding naast muziek. We wonen allemaal in IJmuiden en ze hebben altijd hun best gedaan om het zo veilig mogelijk voor me te laten voelen en mijn muzikale dingen altijd ondersteund’. ‘Het was heel fijn om in al die verschillende muziek op te groeien’, gaat Lisa verder. ‘Vooral heel veel Maria Carey, Whitney Houston en Chaka Khan. Toen ik met Dakota later meer alternatieve muziek ging spelen riepen ze dan ook dat ik soul moest gaan zingen, maar dat wilde ik niet. Uiteindelijk heb ik met Lana (bassist Dakota) nog wel een keer een soort van soulproject gedaan voor haar afstuderen. Dat vonden mijn ouders ook heel leuk om te zien. Ik vind het ook wel lekker om te doen, van die heftige nummers zingen waar je je hele ziel in moet stoppen, maar dan thuis. Gewoon voor de leuk, maar niet op een podium’.

Haar basisschoolperiode brengt Lisa door op de Vrije School in Haarlem waar ze goede herinneringen aan heeft. ‘Het was een hele fijne school. Ideaal voor mij met heel veel creatieve dingen als tekenen, schilderen en zingen. Ik voelde me daar altijd heel erg geaccepteerd en gezien. Het was natuurlijk een kleine school dus iedereen kende je goed. En je had een lerares die alle jaren met je meeging en je dus zag groeien. Toen was ik best wel een oké, lief kindje met soms heftige uitspattingen, maar over het algemeen wel lief. Maar als er ergens onrecht was, bijvoorbeeld als iemand ergens op werd aangesproken dat een ander kindje had gedaan, dan kon ik heel erg woedend worden. Maar daar viel mijn gedrag nog wel mee. Dat werd anders toen ik naar een normale middelbare school ging. Dat was zo’n andere wereld voor mij. Daar scholden ze elkaar uit, iets dat je op een Vrije School eigenlijk niet tegenkomt. Dus naar mijn idee was ik heel beschermd opgevoed en toen ik daar kwam had ik het idee dat ik mij moest verdedigen. Ik werd best wel agressief omdat er steeds maar vuilnisbakken naar me werden gegooid. Pestgedrag omdat ik van de Vrije School kwam. Ik had natuurlijk helemaal geen ‘fashion’ kleding aan. Dat was voor mij helemaal niet belangrijk, maar dat was het daar wel. Ik was een outsider, maar ik vond het niet zo erg eigenlijk. Als ik moest kiezen tussen in mijn eentje zijn of met die mensen die ik niet leuk vond en me moest forceren om daar mee om te gaan, dan wilde ik liever alleen zijn. Dan maar een buitenbeentje’. ‘Maar natuurlijk had ik er ook wel moeite mee’, vervolgt Lisa. ‘Ik denk dat iedereen stiekem wel bij een groep wil horen. Maar ik had echt gewoon niemand daar. Ik sloot mij heel erg af voor andere mensen. Ik ging ook nooit uit of leuke dingen doen. Ja, ik denk dat die tijd wel heel veel invloed op mij heeft gehad. De Vrije School was voor mij heel logisch, maar aan die middelbare school was helemaal niets creatiefs of leuks aan. Ik was blij dat ik er af kon’.

Lisa gaat vervolgens naar de HVA om lerares Engels te worden, maar na een jaar stapt ze over naar de VU om Engelse literatuur te gaan studeren. ‘In die tijd ging ik bij Manuel van den Berg (Amber Arcades) wonen. Gewoon als vrienden. Hij zat heel veel muziek te maken en ik dacht ‘dat wil ik ook doen!’. En zo begon het langzaam te groeien. Ik studeerde literatuur, maar vond muziek veel interessanter. Ik deed de vooropleiding van het Conservatorium van Amsterdam en werd aangenomen. Daar ontmoette ik Annemarie (van den Born) en Lana (Kooper). Zij waren Dakota en vroegen Tessa (Raadman) en mij erbij. Ze speelden pas een jaartje of zo dus we moesten allemaal nog veel leren. Maar het was heel leuk om samen uit te zoeken hoe je beter kunt worden. Dat was in 2010 of 2011 of zo. We kennen elkaar best wel heel lang. We gingen ook met vijf nummers meteen ergens proberen te spelen’, lacht ze. ‘Dat sloeg natuurlijk helemaal nergens op. Er waren een paar bands die we hoog hadden zitten en daar gingen we mee optreden, maar we konden natuurlijk nog helemaal niks’. Toch bleef de band in die tijd niet helemaal onopgemerkt. ‘Er waren toen nog niet veel bands in Amsterdam die helemaal uit vrouwen bestonden denk ik, dus dat was misschien wel iets speciaals. Dennis van Leeuwen, de gitarist van Kane, ging ons een beetje coachen dus wat dat betreft ging het toen eigenlijk heel erg goed.

Je kunt meestal wennen aan alle geluiden als je er niet meer bang voor bent

Desondanks ging de band in 2012 uit elkaar. ‘School en spelen ging bij mij op een gegeven moment niet helemaal goed. Ik kreeg ook heel veel oorproblemen en dat was eigenlijk ook de reden dat we moesten stoppen. Na een optreden had ik zo veel pijn en een diepe brom in mijn oor dat ik uiteindelijk een jaar heb moeten revalideren. De problemen voelde ik langzaam opkomen en in combinatie met veel stress werd dit versterkt. Ik kon geen harde geluiden meer aan. Rond mijn twaalfde ben ik depressief geworden en in die tijd, rond mijn achttiende/negentiende, zat ik ook niet goed in mijn vel. Dat was echt een hele heftige periode want ik maakte heel graag muziek en kon niks meer. Ik wilde geen rustige kamers meer in en zeker mijn slaapkamer niet want dan waren de geluiden zo aanwezig dat ik doodsangsten uitstond. Niemand wist goed wat ze moesten doen want er is niet veel onderzoek naar gedaan. Door Tinnitus Retraining Therapy te volgen leerde ik accepteren dat de brom en de pijn in mijn oor er was. Het heeft ook iets te maken met je limbische (emotionele) systeem dat het versterkt. Je kunt meestal wennen aan alle geluiden die je hoort als je er niet meer bang voor bent. Heel langzaam ging het steeds iets beter en ging ik voorzichtig elektronische muziek maken omdat ik daarbij het volume zelf kon bepalen. Nu heb ik soms nog wel last als ik een paar dagen achter elkaar heb gespeeld, maar ik kan nu wel harde geluiden aan. Ik ben niet meer angstig en superblij dat ik weer muziek kan maken’.

In 2015 komt Dakota weer bij elkaar nadat ze door de regisseur van ‘Mannenharten 2’ gevraagd zijn te figureren in de film. ‘We werden gevraagd een oud liedje te spelen voor de film. We hadden al heel lang niet meer samen gespeeld en het voelde eigenlijk wel weer fijn en hebben de band weer opgepakt. Eind 2016 hebben we een EP gemaakt (Leda) die vooral in het buitenland wel goed werd ontvangen. De eerste single ‘Icon’ werd daar veel op de radio gedraaid. We hebben daarna op The Great Escape gespeeld en in Duitsland. Stiekem was het onze tweede EP want in 2012 hadden we ook al een EP opgenomen, maar die zijn we een soort van vergeten’, lacht ze. ‘Na ‘Icon’ hebben we via een Amerikaans label ‘Silver Tongue’ uitgebracht en ondertussen zijn we op een paar zangstukken na, bijna klaar met het opnemen van een album. David Hoogerheide is de producer en het album wordt gemixt door Martijn Groeneveld. We hebben nog geen label, maar er zijn gesprekken gaande. Lisa Moree ondersteunt ons daarin. Zij doet de management dingen. Onderhoudt de contacten, bekijkt contracten en financiële dingen. We zijn heel blij met haar.

Na de EP release in oktober 2016 in de OT301 volgt een uitgebreide tour die de band o.a. naar The Great Escape en Duitsland brengt. Ook zijn er veel optredens tijdens de Popronde. Voor iemand die baat heeft bij structuur lijkt touren echter niet de meest ideale dagbesteding. ‘Ik vind het fijn om met ze op stap te zijn. Natuurlijk heb ik wel mijn vaste therapie dingen die ik dan soms moet omgooien. Dat vind ik dan wel lastig, maar ik kan als het nodig is ook van daaruit bellen met mensen die mij begeleiden. Verder vind ik het vooral leuk en spannend. Overal is het publiek anders. Duitsers rennen echt naar de merch als je klaar bent met spelen. Dat je je afvraagt wat er aan de hand is. Ze willen ook heel veel praten, heel gezellig. Binnenkort gaan we naar Parijs. Ik heb wel het idee dat er in het buitenland meer plaats is voor dreampop-achtige muziek. Nederland is een ingewikkeld land, vooral qua radio is er niet veel waar je iets kunt doen behalve dan wanneer je meer poppy muziek maakt. Je krijgt niet snel waardering. Ik neem altijd Klangstof als voorbeeld. Eerst keek Nederland niet naar ze om, maar toen ze op Coachella hadden gespeeld waren ze ineens wel geïnteresseerd. Het scheelt dus of je in het buitenland gewaardeerd wordt. Anders ben je maar gewoon een Nederlandse band. Maar ook als je een paar maanden niets uitbrengt ben je alweer vergeten. Het is moeilijk, ook wat betreft social media, om constant ‘on top’ te zijn. Je wilt jezelf ook niet de hele tijd verkopen. Dat wordt gewoon heel vermoeiend, maar je hebt het wel nodig. We kunnen de hele tijd een foto maken van ons drankje, maar wie wil dat nou zien?

De rol van Lisa binnen de band is de laatste tijd noodgedwongen erg veranderd. ‘Omdat het natuurlijk soms niet goed met mij gaat heb ik eigenlijk alle taken die ik voorheen deed uit handen gegeven. Veel is overgenomen door Lisa Moree. Ik doe dus niet zo heel veel meer dan liedjes maken met Dakota en optreden. We zijn een echte ‘band’ band dus als we liedjes maken doen we dat in de repetitieruimte. Daarna neem ik het mee naar huis en ga er zanglijnen en teksten op verzinnen. Dat vind ik fijn. Ben altijd blij als er weer wat nieuws is waarop ik kan schrijven. Het is niet zo dat zij niets in mogen brengen want als ze tekstueel gezien iets beters hebben kan ik dat er ook in verwerken. Zo’n groot ego heb ik niet. Maar vaak zijn de teksten er zo snel dat dat niet nodig is. Ik verwerk er veel in uit mijn eigen leven in, maar ook wel van anderen. Verder moet ik het nu echt zo rustig mogelijk aan doen. Dat is ook het advies dat ik krijg van mijn therapeuten. Lana, Annemarie en Jasmine repeteren twee keer per week. Dat gaat mij gewoon niet meer lukken. Alleen als er iets is waar ik echt bij moet zijn dan ben ik er gewoon. Maar in principe kunnen ze zonder mij ook heel veel doen. Verder ben ik bezig met het artwork voor Dakota  en probeer ik de website wat mooier te maken.

Het moest ophouden in mijn hoofd

Haar onvermogen om op adequate wijze met emoties en of gevoelens om te gaan in combinatie met haar depressies beïnvloeden het leven van Lisa in grote mate. Gerichte therapie biedt haar momenteel ondersteuning. Lisa vertelt hier zeer open over. ‘Als ik instabiel ben dan kan iemand echt niet met mij praten. Dan gaat bij mij alles het ene oor in en het andere oor uit. Dan kan ik niet de connectie maken. Meestal ga ik dan op bed liggen en kom tot niets. Ik heb in het verleden ook wel een paar keer een overdosis medicijnen genomen, dat soort dingen. Dat je je echt slecht voelt. Zo ver gaat dat. Dat is gelukkig al een tijdje niet meer gebeurd. Meestal kwamen mijn ouders kijken als ik zo’n anderhalve dag niet uit mijn kamer was gekomen. Het was altijd meer dat ik rust in mijn hoofd wilde dan dat ik echt weg wilde. Het moest ophouden in mijn hoofd. De laatste tijd gaat het gewoon goed en zijn er niet meer van die rare dingen gebeurd.

Relaties onderhouden is voor mij dan ook heel moeilijk. Dat lukt eigenlijk niet. Toch heb ik nu al zes maanden een vriend. Een hele rustige, lieve jongen. Het is de eerste relatie waarin ik geen rare dingen heb gezegd of rare uitspattingen heb gehad’, glimlacht ze. ‘Ik ben heel blij dat het zo gemakkelijk gaat want ik ken alleen maar relaties waarin ik heel veel zat te schreeuwen of te huilen. Ik denk dat de therapie daar heel erg bij heeft geholpen. Dat ik beter kan zeggen wat ik voel. Hiervoor was dat echt onmogelijk. Ik had ook niet verwacht dat ik iemand zou vinden die met mijn heftigheid om kon gaan want het is er nog steeds. Nu voor het eerst stel ik mijn grenzen en ben ik bezig om beter te worden, mentaal gezien’.

Ook op afstand houdt Lisa contact met haar therapeut zoals tijdens het touren met de band. ‘Ik wil graag een tour doen omdat ik dat leuk vind, maar ik moet dan wel belafspraken hebben met mijn psycholoog. Touren is ook belangrijk voor me omdat dit het enige is dat me nog een beetje dwingt naar buiten te gaan. Anders zou ik alleen maar thuis zitten en kom ik amper buiten. Het zou misschien handiger zijn om in Amsterdam te wonen, maar het voelt veiliger om in IJmuiden te blijven. Ik kan op dit moment ook niet alleen leven dus ik woon nu bij mijn ouders. Op mijzelf wonen is gewoon gevaarlijk voor mij. Dan ga ik te veel nadenken over dat ik de hele tijd alleen ben. Nu kan ik ook gewoon thuis blijven zonder dat ik zonder eten kom te zitten. Er wordt voor mij gezorgd. Dat is handig want ik let gewoon heel slecht op mijzelf. Ik kan dan dagenlang niets eten zonder dat het me iets uit zou maken’.

Net als met andere relaties staat ook de relatie met de andere bandleden van Dakota soms onder druk door de stemmingen van Lisa. ‘Zij zijn heel belangrijk voor me. Ze gaan soms ook mee met gesprekken want dit is iets waar ik niet alleen doorheen ga. Het is ook iets dat je als band doormaakt. Zij moeten leren hoe ze met mij om moeten gaan en ik moet ook begrijpen dat zij het soms heel moeilijk vinden om met mij om te gaan. Dat ze dat doen is wel heel speciaal. De meeste mensen haken af. Ik snap dat ook wel. Het is een soort van self-fulfilling prophecy; iedereen gaat weg, zie je wel?. Dus dat zij er nog zijn na zo veel jaren is wel heel fijn. Het zijn ook allemaal heel intense gevoelsmensen dus op dat gebied kunnen we ook heel goed met elkaar praten. Niet dat mannen dat niet kunnen, maar ik vind het wel heel fijn dat de band uit vrouwen bestaat. Ik merk wel dat je veel meer om elkaar geeft en elkaar in de gaten houdt. Met Lisa Moree en Marije van Veen (Hot Topic Agency) hebben we ondertussen een team dat helemaal uit vrouwen bestaat. Niet dat we daar bewust naar hebben gezocht, het is vanzelf zo gelopen. Net als met Jasmine (van der Waals), onze nieuwe gitarist. Er waren ook heel veel jongens auditanten om de plek van Tessa in te vullen, maar met Jasmine voelde het goed. De manier waarop ze speelde. Ze past er goed bij’.

En dan is er nog het probleem van het niet alleen durven reizen. Iets dat losstaat van de Borderline volgens Lisa, maar haar ook zeer beperkt in haar doen en laten. ‘Het is een andere angst die er bij gekomen is nadat ik anderhalf jaar geleden ben aangerand en waardoor ik niet echt meer naar buiten durf. Ik heb twee weken gedaan alsof er niets aan de hand was en daarna ging het heel snel bergafwaarts met me. Dat ik niet naar buiten durf is misschien van alles nu wel dat wat me het meest dwars zit. Dat het niet uit mijn hoofd gaat. Ik hoop echt dat het snel gebeurt. Dat ik weer gewoon langs winkels durf te lopen zonder doodsangsten uit te staan. Gelukkig wordt ik heel erg geholpen bij mijn angsten. De band of mijn ouders halen me vaak op en brengen mij terug.  Door de ‘Me Too-beweging’ is het meer in het nieuws en ik denk dat het wel effect heeft. Laatst zag ik een vrouw die ruzie had met een paar jongens en kwamen er een aantal vrouwen bij haar staan die ze niet kende. Dat was wel heel goed om te zien. De aandacht is misschien wel extreem nu, maar dat is vaak nodig voordat normaliseert. Ik was toen heel blij dat ik op dat moment ook mannen om mij heen had die zeiden dat het niet normaal was wat er gebeurd was. Dat was een mooi tegenwicht. Het vertrouwen moet weer terug komen. In de mens in het algemeen, niet specifiek in mannen. Het is groter bij me. Ik vind echt alles eng. Als iemand mij buiten raar aankijkt dan maakt het mij niet uit of het een man of een vrouw is.

Niemand hoeft er iets van te vinden

Naast muziek maken met Dakota fotografeert Lisa veel. Er was een periode dat ze veel zelfportretten postte op Instagram die indruk op mij maakten. Vaak wat vage, kunstzinnige beelden. Mooi, maar droevig en die de indruk wekten dat er achter die beelden een ingewikkeld meisje schuil ging. ‘Daar heb je wel gelijk in’, lacht ze. ‘Ik vind het wel mooi dat de foto’s dat uitstralen want ik denk ook dat ik ze vaak in hele slechte stemmingen postte’. Toch lijkt het ook tegenstrijdig dat iemand die een laag zelfbeeld heeft zo veel zelfportretten post. ‘Ik denk dat mijn lage zelfbeeld niet persé met mijn lichaam te maken heeft, maar meer met hoe ik in mijn hoofd zit. Als ik mijzelf haatte was dat omdat ik gedachtes niet uit mijn hoofd kreeg. Dan ging dat niet over lichamelijke dingen. Ik werd ook zo verdrietig van hoe vrouwen zich in het algemeen zien, aan wat ze niet mooi aan zichzelf vinden. Ik denk, omdat ik een laag zelfbeeld had, dat ik misschien ook wel eerder dacht; fuck it, ik ga het er gewoon opzetten. Met de achterliggende gedachte dat ik me moet accepteren zoals ik ben. Maar het had ook wel met onzekerheid te maken in een periode dat ik in een slechte relatie zat en wilde laten zien dat ik wel mooi kon zijn. Ik had geen model om te fotograferen dus gebruikte mijzelf. En ik vind die klassieke beelden die niet al te heftig zijn vaak heel mooi. Ik postte veel in die tijd. Het maakte me ook niet uit wat andere mensen er van vonden. Ik kreeg wel eens vragen of ik op date was en zo, maar dat was helemaal niet wat ik zocht. Niemand hoefde er iets van te vinden. Ik moest het er gewoon uit hebben. Ik was niet op zoek naar dat soort aandacht en ik denk ook niet dat de foto’s zoiets uitstraalden. Ik vond ze zelf ook altijd een beetje triest. De laatste tijd heb ik er best veel afgegooid. Niet omdat ik er niet meer achterstond, maar meer dat het voor mij niet meer hoefde. Ik wilde iets anders doen en ben nu analoog aan het fotograferen. Ik moest een reden hebben om naar buiten te gaan. Eigenlijk begon het toen ik mijn opa’s oude polaroid camera vond. Van het geld dat ik had kocht ik een analoge camera. Het lijkt me leuk om nu andere mensen te fotograferen. Vastleggen hoe zij zich voelen. Van jezelf is dat natuurlijk niet zo moeilijk want je hebt jezelf in het moment, maar dat is met een ander niet zo. En mensen zijn ook vaak bang voor de lens merk ik wat ik ook wel weer snap. Een fotograaf ziet jou anders dan dat je naar jezelf kijkt. Het is een dure hobby, maar het fijne van analoog fotograferen is dat je een week of zo op je foto’s moet wachten. Als ik mij slecht voel heb ik iets om naar uit te kijken. Een soort doel om de week door te komen’.

Voor wat betreft haar toekomst houdt Lisa het klein. ‘Ik leef eigenlijk een beetje van dag tot dag. Omdat toch niemand controle heeft over de toekomst ben ik niet echt aan het plannen. Natuurlijk hoop ik dat het met Dakota de komende tijd heel goed gaat, maar ik hoop vooral dat ik dingen blijf doen die me blij maken.

NB: Vanmiddag werd bekend gemaakt dat Dakota bij Dapper heeft getekend!

 

 

 

 

Een reactie plaatsen