Interview: Marike Jager

In 2003 won ze de Grote Prijs van Nederland in de categorie Singer-songwriter, Marike Jager. Herinneringen aan het optreden zijn inmiddels vervaagd, maar wat bleef is het beeld van die stralende lach toen ze die veel te grote beker in haar armen sloot. De pure, oprechte blijdschap van het moment. In leven gehouden door een foto. Een echtheid die even daarvoor had doorgeklonken in haar muziek. Zestien jaar later zie ik haar weer, moeder inmiddels en op het punt haar vijfde album ‘Hey Are You OK’ uit te brengen. Ogenschijnlijk weinig veranderd. Ogenschijnlijk. ‘Ik praat maar raak hè?’

Via het tot woonhuis verbouwde schooltje van een voormalig klooster komen we in de aangrenzende studio. Tussen de vele instrumenten hangt de was te drogen. Met kinderen is er altijd was. Op de vleugel de beker uit 2003. ‘Ik studeerde gewoon nog. Gezondheidswetenschappen in Maastricht en stond op het punt mijn scriptie te schrijven. En dan sta je ineens in Paradiso. In een industrie die je nog niet kent. Het overkwam mij gewoon. Ik ben geen muzikant geworden omdat ik muzikant wilde zijn. Ik schreef liedjes en dan moet je er op een gegeven moment ook bij gaan zingen. En dan zegt iemand dat je een mooie stem hebt… ik was daar helemaal niet mee bezig.

Marike Jager wint de Grote Prijs van Nederland

Pas kwam ik Marielle Woltring (Lavalu) tegen’, gaat Marike verder. ’Zij deed voor mij mee aan de Grote Prijs van Nederland en ik volgde haar in die tijd. Nu zestien jaar later staan we er nog. Dat is vet hoor! Want hoeveel zijn er nog uit die tijd? Je moet blijven doen wat bij je past, anders red je het gewoon niet. Dan had ik hier niet meer gezeten denk ik. Je hebt artiesten die een vorm kiezen, een soort personage op het podium zijn en dan thuis weer iemand anders zijn. Dat willen mensen ook graag zien, ik ook. Maar er zijn ook artiesten die veel meer van zichzelf op het podium laten zien en ik denk dat dat voor mij geldt. Ik heb ook vaak het gevoel dat mensen echt naar mij komen. Ook voor mijn muziek, maar ook heel erg om wie ik ben. Die na afloop met mij willen praten. Ik ben heel benaderbaar, dat realiseer ik me ook wel. Daar komt mijn muziek ook uit voort. Het korte haar heeft ook wel wat gedaan. Ik knipte altijd mijn eigen haar en dan was het voor kort en achter lang en daar kreeg ik commentaar op toen ik in de media verscheen. Dat vond ik heel grappig. Mensen vonden ineens iets van mijn haar. Als ik een blauwe neus had gehad was het daarover gegaan. Nu is het heel lang want sinds de geboorte van mijn eerste kind ben ik het gaan laten groeien. De meeste moeders knippen het af uit praktische overwegingen. Dat wilde ik juist niet’.

Het is die open uitstraling die maakt dat Marike ogenschijnlijk weinig veranderd is, maar dat is schijn. De meest ingrijpende verandering is misschien wel de geboorte van haar drie kinderen die ze met partner Henk Jan Heuvelink kreeg en met name het proces dat daaraan vooraf ging. ‘We hebben er vijf jaar over gedaan om kinderen te kunnen krijgen. Hormooninjecties, IVF en uiteindelijk via ICSI. Wanneer het eitje en het zaadje bij IVF niet versmelten tot een vruchtje helpen ze je met ICSI nog een stapje verder door het zaadje in het eitje in te brengen. Op die manier is het uiteindelijk gelukt en na vijf jaar was ik zwanger van Toots. Ik was toen 35 en heel blij dat het gelukt was en dan ga je toch aan een tweede kindje denken. Ik vond mijzelf al best wel oud en eigenlijk wilde ik nooit een oude moeder worden. We zijn het toen heel snel weer gaan proberen en het was gelijk raak. En hoe we toen tot die derde zijn gekomen?…, en lacht. ‘Je neem ook heel gemakkelijk afscheid van die vijf jaar donkere wolk. We waren op dat moment een gelukkig gezin, maar ook de gedachte aan het feit dat ik bijna 40 was en hoe dat verder met de muziek zou moeten speelde mee. Maar ik wilde me daar niet gek door laten maken want dit is wel de kern voor mij. Ik vind het heel erg leuk om mama te zijn; ‘Het avontuur. Wij kunnen dit samen!’. Vorig jaar is Misja geboren en nu is het klaar’. ‘Het was moeilijk om het niet zo leidend te laten zijn in je leven’, gaat Marike verder over de periode voor haar zwangerschap. ‘Je hebt steeds afspraken in het ziekenhuis, mensen vragen er naar. Ik weet nog dat ik tijdens de tour in de Kleine Komedie in de spiegel keek en dat ik mijzelf heel verdrietig en tragisch vond, maar door mijn tranen heen ook heel erg moest lachen. Ik heb in die tijd ook gewoon een plaat opgenomen, ‘Here Come The Night’. Dat was aan het begin van die periode. In eerste instantie denk je; ‘Laten we maar wachten want over negen maanden… En laten we maar geen tour plannen’. Maar als het zo lang duurt voordat je zwanger wordt pak je je leven weer op, wat ook heel goed is. ‘The Silent Song’ was wat later. Achteraf gezien is dat een weergave van die moeilijke periode. Heel intern en dicht bij huis opgenomen’.

Ik denk dat ik meer lef heb

Vijf jaar na ‘The Silent Song’ verschijnt op 6 september Marike’s nieuwe album ‘Hey Are You OK’. Een frisse, speelse en energieke plaat met verschillende muziekstijlen. ‘Dat de nummers heel verschillend zijn komt omdat ik ben opgegroeid met The Beatles. Als ik daar naar luisterde kreeg ik altijd het gevoel dat je ineens op een kermis mocht zijn, of op een begraafplaats. Ik deed dat op mijn vorige albums ook al, maar misschien valt het nu meer op. Er is altijd wel een meer melancholisch nummer en een experimenteel nummer, maar ik wil mijzelf niet steeds herhalen. De rode draad is voor mij het spelen op zich, het experiment. Dat ik er vrolijk van werd. Ik heb er heel veel energie in kwijt gekund. Ik ben natuurlijk ook volwassener geworden en denk dat ik meer lef heb. Ik ben altijd heel onzeker geweest, en nog steeds wel, maar toen ik die plaat aan het maken was voelde ik me heel krachtig en gaf ik echt niks om de rest. Echt ik en een stukje Marike die ik nog niet eerder heb laten zien. Niet kon laten zien. Een deel van mijzelf dat ik nog ken van voordat ik de puberteit in ging. Toen Marike zich nog pontificaal liet zien. Ik was een sprankelend meisje dat heel graag op de voorgrond wilde. Totdat ik naar de middelbare school ging. Mijn moeder zag mij veranderen. Ik ben nu veel meer intern en analytisch geworden, zwaarder voor mijzelf. Maar toen ik dit album aan het maken was voelde ik ook eindelijk weer die lucht. Het kan niet anders dan dat het een reactie is geweest op al het zware van daarvoor. Het spelen in kerken, theaters. Heel intiem en mooi, maar mooi zwaar. En drie keer zwanger, drie keer borstvoeding en maar zorgen. Het was fysiek zwaar, was heel veel thuis. Heel vermoeiend, zeker als je zo betrokken bent bij je kinderen. Maar dat wil ik ook!’. ‘Hoe moe ik ook was, de energie van de kinderen moet mij geïnspireerd hebben’, gaat Marike verder. ‘Kinderen kunnen zo experimenteren, observeren en anders nadenken. Ik vind het heel leuk om daarin mee te gaan. Proberen te zien wat zij zien en te luisteren. Ik wil ze ook heel graag laten zien wat ik doe. Als mijn carrière nu stopt zien ze helemaal niet de Marike die muziek maakt. Tijdens het maakproces van dit album had ik iets te pakken waarvan ik dacht; Ja, dit wil ik doen. Ik zat in een flow en het maakte me blij. Voorheen liep ik eerder vast, maar nu kreeg ik zelf ook meer energie van de nummers. Op de vorige platen ging het meer om het creëren van een andere schoonheid, in melodie en in verhaal. Nu had ik heel veel lol in het experimenteren en komt het meer voort uit ritme en geluiden. Paul Willemsen was de producer, maar ik heb zelf meer geproduceerd dan ooit. Voorheen werkte ik altijd met een analoge cassetterecorder met vier sporen. Dan nam ik mijn zang en akoestische gitaar op en vandaar uit ging ik dat met de band arrangeren. Nu heb ik met Logic gewerkt en dat is heel simpel. Dan kun je laag op laag opnemen. Ik had deze gitaar net, en wijst naar de gele Fender Mustang. Hier komt heel veel inspiratie uit. Ik ging er ritmes op spelen en we namen geluiden op toen we het decor van onze laatste theatertour uit elkaar gingen halen. Grote bewegende objecten, gemaakt door Geert Jonkers, de audiomachinist, die destijds ook de machine voor De Staat had gemaakt. Het was moeilijk om er afscheid van te nemen, maar we moesten ruimte maken. Kinderfietsjes, je weet wel. Met die samples heb ik toen een beat gebouwd voor het nummer ‘The Burning Sun’. Als ik dat doe ben ik helemaal in mijn element. Daarop kon ik dan de stem weer bouwen. Ik ben ook anders gaan zingen als ik voelde dat dat kon. Ik ben geen drummer dus zocht ik geluiden ook veel meer met mijn stem. En veel gitaarlagen. Paul is ook een gitarist met een goed oor voor de sound van gitaren. Ik kom uit dat hele analoge, het bijna kneuterige van de dingen op mijn manier doen. Wat ik nodig had was iemand die daar een moderne frisse saus overheen kan gieten en dat kan hij. De synths en de beats zijn echt van zijn hand. Het is een soort combinatie geworden van analoog en elektronisch en dat vond ik heel verfrissend. Ik was toen net zwanger, heel spannend, en dat heb ik hem na een maand verteld en gevraagd; Wil je nog met me werken? Dat was best een heftig opnameproces. Twee keer in de week tussen de files door om daar te werken. En ik groeide maar door dus dat was ook mijn deadline. De plaat moest helemaal af zijn want anders zou ik helemaal niets meer willen. En dat is gelukt. Er moest alleen nog wat gemixt worden door Tchad Blake (Arctic Monkeys, Sheryl Crow, The Black Keys). Hij heeft ook onze derde plaat gemixt dus ik wist dat het helemaal goed zou komen. Ik praat maar raak hè?.

De inspiratie voor ‘Hey Are You OK’ haalde Marike zoals eerder gezegd uit haar Fender Mustang en haar kinderen, maar er is nog iets. De zogenaamde ‘buitenbeentjes’. ‘Door de aankomende release werd ik heel erg uitgedaagd om na te denken over waar ik mijn inspiratie vandaan haal’, zegt Marike hier over. ‘Dat vind ik moeilijk, want ik werk heel intuïtief. Ik doe maar wat, zeg maar. Dat is niet denigrerend bedoeld, maar je komt in een flow en dat is iets heel moois. Maar het is vaak heel moeilijk om dat te benoemen. Ik denk dat ik heel veel inspiratie haal uit wat ik zie. Ben heel erg visueel en auditief ingesteld, maar haal mijn inspiratie niet specifiek uit andere muziek. Uiteindelijk kwam ik er achter dat ik iets intrigerend vind aan dingen die niet helemaal kloppen. En dat ging ik steeds breder trekken naar het feit dat ik graag naar cassette en vinyl luister. Maar het zit hem ook in mensen. Op mijn debuutalbum staat een nummer waar ik heel veel van hield. Dat was geïnspireerd op een ontmoeting met een meisje in de trein en dat meisje had het niet allemaal op een rijtje. Ze vertelde me een vrij persoonlijk verhaal, een soort schreeuw om aandacht en ik dacht; Wat overkomt mij nou? Wat wil ze van mij? Ik had geen idee hoe ik daar mee om moest gaan, maar ik vond het heel mooi en intrigerend. Thuis heb ik ‘Hide And Seek’ geschreven. Ik heb het nog op de Grote Prijs gespeeld. Voor mijn verjaardag kreeg ik een boek van Tim Burton’, gaat Marike verder. ‘Ik vind dat waanzinnig mooi. De tekeningen die hij maakt. De karaktertjes. Hij schetst kleine kindertjes met misvormingen of een lucifer die verliefd wordt op een andere lucifer, maar het vuur wil niet gaan branden. Ik vind het moeilijk te duiden wat het is wat ik er zo mooi aan vind, maar het trekt mij wel de hele tijd aan. Alles wat we niet begrijpen vinden we eng en negeren we het liefst en dat vind ik heel fascinerend’. Marike heeft zelf zo haar eigen buitenbeentjes. In de huiskamer staan de notenkraker pop en de beer die ze gebruikt heeft in haar zelf gemaakte clip voor ‘Hey Are You OK’. ‘Die notenkraker pop heb ik al een paar jaar, maar omdat Ciske, mijn middelste kindje, er mee speelde was zijn oogje er afgevallen. Op een gegeven moment zag ik hem weer staan en dacht; Dat is ook wat. Dan ben je dus notenkraker, één doel in het leven… kraak die noot. Stel nou dat dat niet meer lukt omdat je een oog mist. Hoe voel je je dan als notenkraker en hoe ga je dan verder? ‘Hey Are You OK’ gaat ook over hoe wij omgaan met onvolkomenheden. Over krasjes op mensen, krasjes op situaties. Ongemakkelijke situaties die we meestal uit de weg gaan, maar ik word er dus wel door aangetrokken. Ze zijn vaak zo inspirerend en leerzaam. Ik ga morgen weer een clip uitbrengen die ik ook weer zelf heb gemaakt. Ik heb er heel erg over zitten twijfelen over hoe ik dat moest doen. Waarschijnlijk omdat ik denk dat ik mij super kwetsbaar opstel in die clip. Ik vind dat heel fijn om te doen, maar vind het ook heel moeilijk met het idee dat mensen hier iets van gaan vinden’.

Vijf jaar zit er tussen ‘The Silent Song’ en het aanstaande ‘Hey Are You OK’. Dat is lang in de huidige tijd waarin mensen snel uitgekeken lijken te zijn op eigenlijk van alles. ‘Ik heb wel een trouwe kern, maar ik ga dat nu merken. Ik vind sowieso dat er veel is veranderd in de muziekindustrie. Ik heb de boot een beetje gemist met Spotify, streamen en Instagram. Dat is de afgelopen vijf jaar heel belangrijk geworden. Muziek lijkt ook nog minder belangrijk geworden dan wat je op persoonlijk en emotioneel vlak laat zien. Het is ondergeschikt aan hoe je je presenteert. Jezelf continue moeten laten zien, dat vind ik wel ingewikkeld. Soms vind ik het wel leuk, maar soms ben ik er ook chagrijnig van en heb ik er helemaal geen zin in. Dan ga ik weer hardlopen. Maar ik sta er wel voor open. En dat ik nu mijn eigen clips kan maken vind ik wel weer winst en leuk om te doen. Ik heb nu voor het eerst bij een platenlabel (V2) getekend, omdat ik niet meer alles zelf kan doen dus er word nu heel hard voor mij gewerkt’.

Iets anders dat veranderd is de afgelopen jaren is de aandacht voor vrouwen in de muziekindustrie. ‘Ja, ik vind het leuk om te zien dat er meer aandacht is voor vrouwen in de muziek. In mijn begintijd sloeg je de OOR open en zag je alleen maar hele serieuze mannen. Mannen met gitaren. De singer-songwriters kwamen wel op in de tijd dat ik de Grote Prijs won. Dat mochten we wel zijn, maar gitaristen? Die waren er natuurlijk wel, maar die werden niet gezien. Toen ik Leslie Feist op het podium zag was ik zwaar onder de indruk. Ze was mijn voorbeeld, super inspirerend. De volgende dag heb ik een elektrische gitaar gekocht. Maar ik denk dat er ook bij de pers, de fotografen, de labels etc. nog veel meer mannen zijn dan vrouwen. En die willen zich natuurlijk ook gewoon kunnen identificeren, heel menselijk. Daarom worden mannen misschien ook wel sneller serieus genomen. Het uiterlijk van vrouwen lijkt ook altijd belangrijk. Dat je na Noorderslag een recensie leest die over mijn laarzen gaat…’.

Ik ben 40, heb drie kinderen, maar heb toevallig wel een hele vette plaat gemaakt

Nu Marike moeder is zal het leven als muzikant er anders uit gaan zien dan voorheen. Zowel tijdens het opnameproces als tijdens het touren. ‘Toots is een paar keer meegeweest tijdens de theatertour na ‘The Silent Song’. Een vriendin die kookte en het ook leuk vond om op Toots te passen ging als crew lid mee. Hij sliep heel slecht, maar wel als om acht uur het zaallicht uitging. Het was een heftige periode want hij was drie tot zes maanden toen, maar het was heel bijzonder dat hij mee was. Maar als je een tweede krijgt kan dat niet meer want een peuter die gaat lopen kan niet mee naar het theater. Dan moet je gewoon naar bed om zeven uur. Henk Jan en ik hebben vijftien jaar lang samen in de band gespeeld en ons platenlabeltje gerund, maar nu we een gezin zijn spelen we voor het eerst niet meer samen omdat een van ons thuis moet zijn. Hij heeft nu net twee jaar met Klein Orkest getoerd en nu ben ik aan de beurt. Maar we genieten ook heel erg van het ouderschap dus tot nu toe gaat het heel goed. Gisterenavond las ik een interview met Alela Diane, 36 jaar, twee kinderen’, gaat Marike verder. Zij was er ook een paar jaar uit geweest en zij was heel uitgesproken; Als je de dertig bent gepasseerd en je hebt kinderen, dan lijkt het alsof je niets meer waard bent. En toen dacht ik; Oh jee, en lacht. Ja, zo zou je het kunnen zien, maar daar zou ik heel depressief van worden. Ik ben 40, heb drie kinderen, maar heb toevallig wel een hele vette plaat gemaakt. Je kunt er van alles van vinden, maar ik vind het heel stoer dat ik dit voor elkaar krijg. Het laat ook zien hoe gedreven ik ben. Het is een klus om te schrijven en luiers te verschonen. Dat is echt niet gemakkelijk. En ik weet niet hoe ik het allemaal ga doen. Ik heb dagen dat ik de hele wereld aan kan, maar ook dagen waarop je me bij elkaar kunt vegen. Zo moe. Maar dit is wel heel erg wat ik nodig heb en dan maakt leeftijd of kinderen niets uit. Ik vind alleen maar dat ik beter word, groei en nu weer iets anders durf. Emotioneel gezien liggen er heel veel dingen overhoop. Het is niet zo dat ik een alleen maar op mijn kinderen gericht mens ben geworden. Ik ben opener dan ooit.  Kwetsbaarder dan ooit. En ik zie nu pas in hoe bijzonder dat is. Je kunt heel inspirerend zijn voor anderen. Ik ben op mijn beurt geïnspireerd door Anneke van Giersbergen met haar zoon die mee op tour ging. Toen ik zwanger wilde worden ging het ook wel even door mij heen. Kan dat wel muziek maken en moeder zijn? Maar ze zijn er. Anouk, Sharon den Adel, Jacqueline Govaert… dat vind ik wel fijn. Die inspireren mij wel. En ik heb een man die echt papa wil zijn, dat scheelt. Je moet het wel echt samen doen’.

De muziek van het nieuwe album lijkt zeer geschikt voor de festivals. Iets waar Marike heel veel zin in heeft. ‘Een van mijn mooiste ervaringen was Lowlands. Ik was piepjong en bloednerveus, maar werd daar omarmd door een publiek dat me aanmoedigde en zin had in een gaaf muziekweekend. De energie die er hangt is anders dan in een club. Dit is meer een popplaat dus ik denk dat dit ook veel geschikter is voor festivals. Een andere beleving van mijn muziek. Voorheen hoorde ik persoonlijke verhalen van mensen als ‘ik heb ook zoiets meegemaakt’. Na een van de clubshows dit jaar was er een meisje die met een grote glimlach voor me kwam staan met haar vriendje aan de hand en zei; Dank je wel. Ik ben weer helemaal verliefd op mijn vriendje. Dat maakt veel indruk. Dat dat blijkbaar ook iets is dat muziek kan doen. Dat je die energie kan geven is voor mij helemaal nieuw’.

Tekst en foto’s: Willem Schalekamp

 

 

 

Een reactie plaatsen